Wat had jij willen weten toen je begon met je promotie?
Die vraag stelde Nature onlangs aan promovendi en begeleiders over de hele wereld. Het leverde 27 eerlijke, herkenbare en soms pijnlijke lessen op. Ik vat ze hieronder samen in 5 categorieën.
De reacties bevestigen iets wat ik al jaren zie bij de promovendi met wie ik werk: het gaat niet alleen om slim zijn of hard werken. Het gaat om het proces. Als dat klopt, volgt de inhoud vanzelf.
(Lees ook: Waarom slim zijn niet genoeg is om te promoveren)
Wat hadden promovendi willen weten?
1. Kies niet alleen het onderwerp, maar vooral de mensen
De meeste promovendi zeggen later: ik had beter moeten kijken naar de klik met mijn begeleider. Niet naar het onderwerp, de universiteit of de reputatie.
Begeleiding bepaalt meer dan je denkt — in werkstijl, verwachtingen, communicatie en motivatie. Plan daarom gesprekken daarover vroeg. Vraag naar werkwijze, beschikbaarheid en wat iemand van jou verwacht. Dat voorkomt veel frustratie later.
Lees bijvoorbeeld Praktische tips voor afspraken met je begeleider(s) of Hoe je beter kunt samenwerken met iemand waar je een hekel aan hebt – ook met je supervisor.
Ook interessant: Vier jaar contract, vijf jaar werk, over de structurele realiteit van promoveren in Nederland.
2. Zorg dat je mentaal overeind blijft
Promoveren is geen lineair pad. Twijfel, stress, uitstelgedrag en periodes van stilstand horen erbij.
Het verschil tussen vastlopen en doorgaan zit vaak in zelfzorg: rustmomenten, slapen, goed eten, zorgen dat je buiten komt, een ritme dat bij je past.
Een van de respondenten zei: “Mijn proefschrift werd beter toen ik minder ging werken.”
Lees ook:
– Promoveren zonder haast
– Wat ze je niet vertellen over je PhD
– Waarom we onszelf eindeloos in de weg zitten – en hoe we er mee kunnen stoppen
3. Bouw je gemeenschap
Veel promovendi onderschatten hoe eenzaam het proces kan zijn.
Schrijfgroepen, promovendi-kringen en online communities bieden lucht. Je hoort dat anderen met dezelfde vragen worstelen. Ook binnen jouw universiteit zijn zulke netwerken vaak te vinden — en anders bouw je ze zelf. Een simpel wekelijks check-in-moment kan al genoeg zijn om niet in je eentje te blijven ploeteren.
Lees verder in Netwerken? Getsie….
4. Richt je tijd slim in
De meeste mensen overschatten wat ze in een week kunnen doen en onderschatten wat ze in een jaar kunnen bereiken. Goede planning gaat niet over lijstjes afvinken, maar over ritme: wat is nú nodig, wat kan later? Vallen, opstaan, bijstellen.
Een promotie is geen sprint maar een reis. Dat vraagt geduld én structuur.
Handig om te lezen:
– Waarom time-management voor promovendi flauwekul is
– Tips voor PhD’s van PhD’s (15): over plannen en samenwerken
– Wat koken en schrijven met elkaar te maken hebben
5. Kijk verder dan de academie
Veel promovendi blijven te lang hangen in de gedachte dat ze in de wetenschap ‘moeten’ blijven. De realiteit: er is een breed werkveld waarin jouw onderzoeksvaardigheden waardevol zijn. Wie leert schrijven, presenteren, samenwerken en keuzes maken, heeft daar de rest van zijn loopbaan profijt van. Een proefschrift afronden is geen eindpunt maar een startpunt.
Interessante leesroutes:
– Aan de slag met Really Write
– Wat AI wel (en niet) voor je doet tijdens je PhD
– Waar moet je op letten bij een posterpresentatie?
Wat dit alles laat zien
De 27 tips van Nature zijn geen checklist maar een spiegel. Ze laten zien dat succes niet zit in méér doen, maar in bewust kiezen, goed afstemmen en zorgen dat het proces klopt. Het kan de moeite waard zijn om de kennisbank te bekijken: daar vind je heel veel kennis, tips en informatie over het hele proces en manieren om om te gaan met de bstakels die je daarin tegen kunt komen.
In het boek Travel Guide to Your PhD vind je dezelfde procesprincipes terug, met praktische stappen om met meer rust, focus en plezier te promoveren.
Schrijf je in voor gratis promotietips
